Sayın Hüseyin Işıklı, Aşık Hüseyin Sokak’ta bulunan Artunç Apartmanı’nda ikamet ettiğini, komşusu Sayın Neriman (Gümüş) Cenkci’nin apartman ortak kullanım alanlarını işgal ettiğini, Sayın Cenkci’nin köpeğinin çevreyi kirlettiğini, apartmana gelenleri korkuttuğunu ve/veya ısırdığını, bahse konu şikayetlerin Girne Belediyesi tarafından çözüme ulaştırılmadığını ve apartman sakinleri olarak Belediye’ye yapmış oldukları dilekçelerine yanıt alamadıklarını iddia ederek konunun Dairemiz tarafından soruşturulmasını talep etmiştir.
Yapılan başvuru üzerine konu, 38/1996 sayılı Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman) Yasası kuralları çerçevesinde incelenmiş ve rapor hazırlanmıştır.
Sayın Hüseyin Işıklı’nın başvurusu ile ilgili görüşü alınmak üzere Girne Belediyesi Başkanı’na 30 Ocak 2024 tarihli ve OMB.0.00-03/00-24/18 sayılı yazımız gönderilmiştir. Girne Belediyesi Müdürü, 18 Nisan 2024 tarihli ve GRB.0.00-012/03-24/E.941 sayılı yazı ile görüşlerini tarafımıza iletmiştir.
35/2010 sayılı Kat Mülkiyeti ve Kat İrtifakı Yasası’nın 2’inci maddesi olan tefsir kısmında ortak kullanım alanı tanımlanmıştır. Buna göre; “Ortak Kullanım Alanları”, ana taşınmazın bağımsız bölümleri dışında kalıp, korunma ve ortaklaşa kullanma ve faydalanmaya yarayan yerleri anlatır.
Bahse konu Yasa’nın 6’ıncı maddesinde kat mülkiyetinde ve kat irtifakında ortak kullanım alanları ile ilgili hükümler düzenlenmektedir. Şöyle ki;
| Kat Mülkiyetinde ve Kat | 6. | (1) | Ortak kullanım alanları, sözleşme ile belirlenebilir.
Ancak, aşağıda belirtilen yerler, yapılacak sözleşmelere bakılmaksızın bu Yasa uyarınca ortak kullanım alanı sayılır: |
|
| İrtifakında Ortak Kullanım Alanları | (A) | Temeller ve duvarlar, taşıyıcı sistemi oluşturan kiriş, kolon ve perde duvarlar ile taşıyıcı sistemin parçası diğer elemanlar, bağımsız bölümleri ayıran ortak duvarlar, tavan ve tabanlar, avlular, genel giriş kapıları, antreler, merdivenler, asansörler, sahanlıklar, koridorlar ve buralardaki genel tuvalet ve lavabolar, kapıcı daire veya odaları, genel çamaşırlık ve çamaşır kurutma yerleri, genel kömürlük ve ortak garajlar, elektrik, su ve havagazı saatlerinin korunmasına mahsus olup bağımsız bölüm dışında bulunan yuvalar ve kapalı kısımlar, kalorifer daireleri, kuyu ve sarnıçlar, yapının genel su depoları, sığınaklar, çatı kısımları. | ||
| (B) | Her kat malikinin kendi bölümü dışındaki kanalizasyon tesisleri ve çöp kanalları ile kalorifer, su ve elektrik tesisleri, telefon, radyo ve televizyon için ortak şebeke ve antenler, posta kutusu, sıcak ve soğuk hava tesisleri, bahçe duvarı ve tellemeler. | |||
| (C) | Çatılar, bacalar, genel dam terasları, yağmur olukları, yangın güvenlik merdivenleri. | |||
| (Ç) | Site içindeki müstakil evler, yukarıdaki (A) ve (C) bendleri kapsamı dışındadır. | |||
| (2) | Yukarıdaki (1)’inci fıkrada belirtilenlerin dışında kalıp da, yine ortaklaşa kullanma, korunma veya faydalanma için zorunlu olan diğer yerler ve yapılar da ortak kullanım alanı kapsamına girer. | |||
Sayın Işıklı, aynı apartmanda ikamet eden Sayın Cenkci’nin ortak kullanım alanlarını şahsına ait bahçe mobilyaları ve saksılar koyarak işgal ettiğini ve Girne Belediyesi’nin Sayın Cenkci’ye söz konusu eşyaları ortak alana koyması için izin verdiğini iddia etmektedir.
Girne Belediyesi tarafından Dairemize gönderilen cevap yazısında, Fasıl 96 ve/veya GÇİP (Girne Çatalköy İmar Planı) kapsamında bahçe mobilyalarının hareketli eleman olması sebebiyle herhangi bir yapı sınıfına girmediğini ve izne tabi olmadığını dolayısı ile Girne Belediyesi’nden herhangi bir izin alınması gerekmediği belirtilmiştir.
Dairemizin girişimi neticesinde 16 Ocak 2024 tarihinde Girne Belediyesi memurları ile birlikte bahse konu apartmanda denetim yapılmıştır. Gözetimimizde yapılan denetim sırasında ortak kullanım alanında bulunan, apartman sakinlerine ait kullanılmayan eski eşyalar Girne Belediyesi ekipleri tarafından kaldırtılmıştır. Söz konusu denetimde yine apartmanın ön tarafında bulunan bahçe eşyalarının ve saksıların hareket edebilir olduğu, apartmana ve/veya garaja ulaşımı engellemediği tespit edilmiştir. Yasal mevzuata baktığımız zaman 35/2010 sayılı “Kat Mülkiyeti ve Kat İrtifakı Yasası” bu tür sorunların çözümünü sunmaktadır. Yasal mevzuatımızda Sayın Işıklı’nın apartmanında yaşadığı sorunların çözüm yolları belirtilmiş olup, apartmanda oturan kat maliki kişilerin yasaların düzenlemelerini uygulamaya koymaları halinde çözüm yolları mevcuttur.
Sayın Hüseyin Işıklı’nın bir diğer iddiası ise Sayın Cenkci’nin köpeğinin çevreyi kirlettiği, apartmana gelenleri korkuttuğu ve/veya ısırdığı ve bahse konu şikayetlerin Girne Belediyesi tarafından çözüme ulaştırılmadığı yönünde idi.
51/1995 sayılı Belediyeler Yasası’nın 21’inci maddesinde Belediyelerin tarıma ilişkin görevleri ile ilgili kurallar düzenlenmiştir. Söz konusu maddenin 2’nci fıkrası tahtında;
| Belediyelerin Tarıma İlişkin Görevleri | 21. | Belediyenin tarıma ilişkin görevleri şunlardır:
(2) Beldede başıboş dolaşan veya sağlığa zarar verme olasılığı bulunan hayvanlar için gerekli önlemleri almak;
|
Yine aynı Yasa’nın 25’inci maddesinde rahatsızlıklar ve rahatsızlıkların giderilmesi ile ilgili kurallar düzenlenmiştir. 25’inci maddenin 1’inci fıkrasının (C) bendine göre;
| Rahatsızlık-lar ve Rahat-sızlıkların Giderilmesi |
25. |
(1) | Aşağıda belirtilen haller bu Yasa amaçları bakımından rahatsızlık sayılır:
(C) Rahatsız edici veya sağlığa aykırı şekilde tutulan herhangi bir hayvan veya hayvan barınağı ve benzerleri; |
Girne Belediyesi Köpek Bulundurma ve Besleme Tüzüğü, 51/1995 sayılı Belediyeler Yasasının 25’inci, 86’ıncı ve 133’üncü maddeleri tahtında çıkartılmıştır. Bahse konu Tüzüğün 9’uncu maddesi köpek sahiplerinin yükümlülükleri ile ilgilidir. Girne Belediyesi Köpek Bulundurma ve Besleme Tüzüğü’nün 9’uncu maddesinin 7’inci ve 8’inci fıkraları şöyledir;
| Köpek Sahiplerinin Yükümlülük-leri | 9. | (7) Apartman ortak kullanım alanlarında köpek beslemek yasaktır.
(8) Köpek sahibi, ruhsatlı olsa bile köpeğinin başıboş dolaşmasına izin veremez. |
Anılan Tüzüğün 10. maddesinde köpek besleme koşulları ile ilgili kurallar düzenlenmiştir. Şöyle ki;
Köpek Besleme
Koşulları 10. Belediye ruhsat verilmiş köpeklerin, barındırma koşullarını aşağıdaki şekilde belirler:
(1) Herhangi bir kişi Belediye idaresinden izin almaksızın ikamet alanı sınırları dışında herhangi bir yerde köpek besleyemez.
(2) Köpek sahipleri muhafazasında bulundurduğu köpeğin barınma koşullarını ve bakımını köpeğin cinsine ve ırkına uygun şekilde sağlamak zorundadır.
(3) Köpekler, toplu yaşam alanlarında sahibi tarafından kontrol edilebilecek şekilde boynundan ve sırtından bağlı olarak dolaştırılacaktır.
(4) Köpek sahipleri beslemekle yükümlü oldukları köpeklerin civarındaki binalarda ikamet etmekte olan kişilerin güvenliğinin riske edilmemesiyle ve havlama, uluma gibi davranışlarla rahatsız edecek şekilde davranmasına ve yüksek ses çıkarmasına müsaade etmeyecektir.
(5) Beslenen köpeğin barınağı veya bulunduğu yer komşu hane sınırına on ayaktan daha az bir mesafede bulundurulmayacaktır. Ancak arazi sınırlarına kadar bina ve/veya inşaat yapılabilen yerlerde on ayaklık mesafe koşulu aranmaz. Şikâyet olduğu takdirde köpeğin barınağı Belediye sağlık memurunun uygun gördüğü, bahçenin bir başka köşesinde yeniden konumlandırılır.
(6) Köpeğin günlük bakım ve temizliği yapılır. Sağlığa aykırı bir şekilde tutulamaz.
(7) Köpeğin günlük bakım ve temizliği yapılırken koku giderici dezenfektanlar veya preparatlar kullanılacaktır.
(8) Köpeklerde oluşabilecek bit, pire, kene gibi hastalık ajanı taşıyan haşerelere karşı gerekli tedbir alınır.
(9) Belediye hudutları dahilinde bir hanede, çevresinde veya avlusunda toplam beş adetten fazla köpek bulundurulmaz. Tek bir köpeğin 8 metrekare, iki köpeğin 12 metrekare, üç köpeğin 15 metrekareden, dört köpeğin 20 metrekareden, beş köpeğin 25 metrekareden az alanda beslenmesine izin verilmez.
(10) Köpeğin barınağının zemini betonarme olarak düzenlenecektir. Betonarme zeminde foseptiğe bağlı su teşkilatı olacaktır. Tavanı güneşten korunabilecek şekilde ve hava sirkülasyonunun da rahatlıkla sağlanabileceği şekilde düzenlenecektir. Çevre kirliliğine sebebiyet verilmeyecektir.
(11) Köpeklerin dolaştırması sırasında çevre kirliliği oluşturulmasına izin verilmeyecektir. Oyun parklarında köpek dolaştırılmayacaktır.
(12) Köpeğin gezdirilmesi esnasında köpek sahibi yanında bulunduracağı eldiven yardımı ile köpeğin dışkısını ve/veya çıkartısını bir naylon poşet içerisine alarak ortadan kaldıracaktır.
(13) Belediye hudutları dahilinde izin almadan ticari amaçlı köpek beslenmeyecektir.
23 Ocak 2023 tarihinde Sayın Işıklı’nın Kamiloğlu Hastanesi’ne köpek ısırması şikâyeti ile giderek tetanos aşısı yaptırdığı ve 28 Ocak 2023 tarihinde Girne Belediyesi ihbar hattına ulaşarak şikayetini ilettiği tespit edilmiştir. Girne Belediyesi Müdürü Dairemize gönderdiği cevap yazısında söz konusu şikâyet sonrası Sağlık Şube ekibi tarafından yerinde kontroller ve uyarılar yapıldığını, verilen süre içerisinde ilgili vatandaşın olumsuzlukları ortadan kaldırdığını tespit ettiklerini ifade etmiştir. Sayın Müdür, 15 Şubat 2023 tarihinde tekrardan şikâyet bildirimi olması üzerine Sayın Cenkci’ye yeniden sözlü uyarı yapıldığı ve köpeği serbest bırakmaması gerektiği, köpeğe mikroçip takılması ve ruhsat çıkarılması gerektiğinin bildirildiğini ifade etmiştir.
Girne Belediyesi Müdürü, 31 Mart 2023 tarihinde aynı şikâyetin tekrarlaması üzerine, ilgili ekip tarafından yerinde kontrol yapıldığını, köpeğin yasaya uygun olmayan ve uygunsuz koşullarda apartman girişinde bağlı olarak tutulduğunun tespit edilmesi üzerine ise köpeğe el konulduğunu belirtmiştir. Girne Belediyesi Müdürü, köpek sahibinin gerekli tüm önlemleri alacağına dair taahhüt vermesi üzerine köpeğin sahibine koşullu olarak geri verildiği beyan etmiştir.
Söz konusu rahatsızlığın devam etmesi sebebiyle apartman sakinlerinin Girne Belediyesi’ne 10 Ağustos 2023 tarihinde dilekçe yaparak şikayetlerinin giderilmesini talep ettikleri tespit edilmiştir.
Bahse konu dilekçe akabinde Girne Belediyesi Müdür Muavininin Sayın Neriman Gümüş’e 17 Ağustos 2023 tarihli ve GRB.0.00-012/01-23/E.2323 sayılı yazı gönderdiği saptanmıştır. Söz konusu yazıda Sayın Soyel, “ ……..Sırasıyla; 15.02.2023, 23.03.2023 tarihlerinde yapılan kontroller neticesinde bahse konu şikâyet konusu köpeğinizin etrafta başıboş şekilde, boyun bağı olmaksızın ve kontrolsüz olarak dolaştığı tespit edilmiş ve konuyla ilgili tarafınıza sözlü uyarı verilmiştir. Yapılan sözlü uyarılara rağmen, 10.08.2023 tarihinde bakmakla yükümlü olduğunuz bahse konu köpeğinizin etrafta yine başıboş, boyun bağı olmadan ve kontrolsüz bir şekilde dolaştığı şikayetleri Belediyemize ulaşmıştır. Bundan sonraki sürede aynı şikâyetin tekrarı durumunda hakkınızda yasal işlem başlatılacağı ve/veya köpeğinize el konulacağını bildirir, bakıcı yükümlülüklerinizin yerine getirilmesi konusunda gereğini önemle rica ederim.” şeklinde ifade kullanmıştır.
Girne Belediyesi Müdürü Dairemize gönderdiği cevap yazısında, Sayın Neriman (Gümüş) Cenkci’ye Belediye tarafından gönderilen ihbar yazısının ardından 30 Ağustos 2023 ve 4 Nisan 2023 tarihlerinde yerinde kontrol yapıldığını, bahse konu köpeğin kafes içerisinde yasal mevzuata uygun şekilde sağlıklı ve temiz bir şekilde bakıldığının tespit edildiğini belirtmiştir.
16 Ocak 2024 tarihinde Girne Belediyesi memurları ile gözetimimizde yapılan denetimde şikâyet konusu köpeğin apartmanın yanındaki arazide kafes içinde olduğu tespit edilmiştir.
Bahse konu şikâyet ile ilgili olarak Girne Belediyesi’nin pek çok kez konu ile ilgili denetim yaptığı, yasanın kendisine verdiği yetkileri kullanarak söz konusu şikâyeti ortadan kaldırmaya yönelik adımlar attığı tespit edilmiştir. Bu durumda Girne Belediyesi’nin idari bir ihmali ve/veya hatası olduğunu söylemek mümkün değildir.
Ancak yapılan denetim sonrasından söz konu başvuruyu raporlamaya kadar geçen süre içerisinde Sayın Işıklı söz konusu şikâyetin tekrarlandığını ve bahse konu köpeğin etrafta yine başıboş, boyun bağı olmadan ve kontrolsüz bir şekilde dolaştığını iddia etmiş, bu durumu kanıtlayıcı fotoğrafları tarafımıza iletmiştir. Yaklaşık 2 yıldır yaşanan süreçte, Sayın Neriman Gümüş Cenkçi’nin Girne Belediyesi ekiplerinin her denetim ve müdahalesi sonrası söz konusu köpeğe yasal mevzuata uygun şekilde baktığı, aradan bir süre geçtikten sonra ise köpeği yasaya aykırı şekilde başıboş bıraktığı tespit edilmiştir. Gelinen bu aşamada Girne Belediyesi’nin söz konusu şikâyete kalıcı bir çözüm getirmediği veya yasal mevzuatı uygulamayı ihmal ettiği ve hatalı davrandığı görülmektedir.
Sayın Işıklı’nın diğer iddiası ise apartman sakinleri tarafından konu ile ilgili Girne Belediyesi’ne yapmış oldukları dilekçelerine yanıt alamadıkları yönünde idi. Artunç Apartmanı sakinlerinin bahse konu şikayetleri ile ilgili olarak 10 Ağustos 2023 tarihinde Girne Belediyesi’ne dilekçe verdiği tespit edilmiştir.
KKTC Anayasası’nın 76’ıncı maddesinde Dilekçe hakkı ile ilgili hükümler düzenlenmiştir. Şöyle ki:
Madde 76
1. Herkes, kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikayetleri hakkında tek başına veya topluca, yetkili makamlara yazı ile başvurma ve bunların süratle incelenmesi ve karara bağlanması hakkına sahiptir.
Gerekçeye dayanacak olan bu karar, en geç otuz gün içinde, dilek ve şikâyet sahibine yazılı olarak bildirilir. Böyle bir karardan zarar gören herkes veya otuz gün içerisinde kendisine bir karar bildirilmeyen her ilgili, dilek ve şikâyet konusu hakkında yetkili mahkemeye başvurabilir.
2. Yurttaşlar, tek başlarına veya topluca Cumhuriyet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir. Bu hakkın kullanılma biçimi yasa ile düzenlenir.
27/2013 sayılı İyi İdare Yasası’nın 15’inci maddesinde özel kişilerin istemleri ile ilgili kurallar düzenlenmiştir. Şöyle ki :
15. (1) Özel kişiler, kendileri veya kamu ile dilek ve şikayetleri hakkında, tek başına veya topluca, yetkili makamlara yazı ile başvurma ve idareden yetkisi içindeki bir konuda birel işlem yapmasını isteme hakkına sahiptir. İdare, kendisine yazı ile başvuran kişi ya da kişilere, üzerinde tarih bulunan bir alındı belgesi verir.
(2) İstem, yetkili olmayan bir idareye yöneltilirse, kendisinden istemde bulunulan makam, istemi en geç beş iş günü içerisinde yetkili makama iletir ve istem sahibini yazılı olarak durumdan haberdar eder.
(3) İdare, istemle ilgili kararını, en geç otuz gün içinde, gerekçeli olarak, başvuran kişiye veya kişilere yazılı olarak bildirir. Otuz günlük süre, istemin yetkili makama ulaşmasından itibaren hesaplanır. İdare, bu süre içerisinde yazılı ve gerekçeli yanıt vermeyi ihmal ederse, bundan dolayı doğacak zararları bu Yasadaki kurallar çerçevesinde gidermekle yükümlüdür.
(4) İdare, yazılı ve gerekçeli bildirimde, kararına karşı, hangi süreler içinde, hangi hukuki yollara başvurulabileceğini belirtir.
Girne Belediyesi, Dairemize gönderdiği cevap yazısında Artunç Apartmanı sakinlerinin 10 Ağustos 2023 tarihinde dilekçesine cevap verilip verilmediği yönündeki sorumuza yanıt vermemiştir. İdare vatandaşın yapmış olduğu müracaatlara her halükârda süresi içerisinde cevap vermesi yasal zorunluluğudur. İdare yasal zorunluluğunu yerine getirdiğini ispatlamakla yükümlüdür. Dolayısı ile Girne Belediyesinin Anayasa’nın 76’ıncı maddesi ve 27/2013 sayılı İyi İdare Yasası’nın 15’inci maddesine aykırı davrandığı görülmektedir.
Yukarıda detaylıca anlatılanları özetlemek gerekirse, Sayın Hüseyin Işıklı’nın başvurusu araştırılmıştır. Sayın Işıklı, aynı apartmanda ikamet eden Sayın Neriman (Gümüş) Cenkci’nin ortak kullanım alanlarına şahsına ait bahçe mobilyaları ve saksılar koyarak işgal ettiğini ve Girne Belediyesi’nin Sayın Cenkci’ye söz konusu malzemelerin ortak alana koyması için izin verdiğini iddia etmekte idi. Bahçe mobilyalarının hareketli eleman olması sebebiyle herhangi bir yapı sınıfına girmediği ve izne tabi olmadığı dolayısı ile Girne Belediyesi’nden herhangi bir izin alınması gerekmediği tespit edilmiştir. Ancak sorunun temel çözümünün 35/2010 sayılı Kat Mülkiyeti ve Kat İrtifakı Yasasının kat malikleri tarafından uygulanmaya konması olduğu görülmektedir.
Sayın Hüseyin Işıklı’nın bir diğer iddiası ise Sayın Cenkci’nin köpeğinin çevreyi kirlettiği, apartmana gelenleri korkuttuğu ve/veya ısırdığı, bahse konu şikayetlerin Belediye tarafından çözüme ulaştırılmadığı yönünde idi. Bahse konu şikâyet ile ilgili olarak Girne Belediyesi’nin pek çok kez konu ile ilgili denetim yaptığı, yasanın kendisine verdiği yetkileri kullanarak söz konusu şikâyeti ortadan kaldırmaya yönelik adımlar attığı tespit edilmiştir. Bu durumda Girne Belediyesi’nin idari bir ihmali ve/veya hatası olduğunu söylemek mümkün değildir. Ancak Raporumuzda detaylı olarak açıklandığı üzere köpek sorunu devam etmektedir. Gelinen bu aşamada Girne Belediyesi’nin söz konusu şikâyete kalıcı bir çözüm getirmesi ve yasal mevzuatı uygulamayı ihmal etmemesi gerekmektedir.
Sayın Işıklı’nın diğer iddiası ise apartman sakinleri tarafından konu ile ilgili Girne Belediyesi’ne yapmış oldukları dilekçelerine yanıt alamadıkları yönünde idi. Girne Belediyesi Dairemize gönderdiği cevap yazısında Artunç Apartmanı sakinlerinin dilekçesine cevap verilip verilmediği yönündeki sorumuzu yanıtsız bırakması ise İdarenin yasal zorunluluğunu yerine getirmediğini göstermektedir.
